Karta ewidencyjna obiektu

 

Nr ewidencyjny:

129  

 

Nazwa obiektu:

Dom

 

Czas powstania obiektu:
XVIII-XIX w.

 

Adres obiektu:

Okrężna 57

 

Przeznaczenie pierwotne:

Dom mieszkalny

 

Użytkowanie obecne:

Dom mieszkalny

 

Krótki opis obiektu:

Budynek jednokondygnacyjny z zagospodarowanym poddaszem, na planie prostokąta, murowany, otynkowany i ocieplony, szczytowo posadowiony do ul. Okrężnej. Budynek odgrodzony od ulicy pasem zieleni i ogrodzeniem z siatki stalowej wypełniającej przestrzeń między ceglanymi słupkami. Połać dachowa przy szczycie zach. z blachy trapezowej, przy szczycie wsch. z dachówki ceramicznej. Różnice w pokryciu dachu oraz wykończeniu elewacji płn. przez współwłaścicieli sprawiają wrażenie dwóch odrębnych budynków połączonych ze sobą szczytami.
Szczyt zach. (od ulicy) symetryczny z cokołem w części przyziemia pokrytym kształtką klinkierową. W części parteru okno wieloskrzydłowe. Nad oknem powyżej gzymsu podokapowego na elewacjach ozdobny gzyms obłożony kształtką klinkierową jak w cokole. Od gzymsu do połowy szczytu biegną dwie lizeny przecięte poziomym pasem tynku i pokryte kształtką klinkierową. W skrajnej części szczytu poza lizenami dwa eliptyczne, ukośne otwory wentylacyjne w części poddasza. Linia zwieńczenia miękka z uskokami zwieńczona trójkątnie. Przy zwieńczeniu szczytu gzyms. Ściana szczytowa opierzona kształtką klinkierową.
Elewacja płd. budynku przylega ciasno do budynku sąsiedniego, tworząc wąskie przejscie między nimi. Na obu elewacjach w części dachu pokrytego blachą trapezową, budynek wyposażony w system rynien odwadniających tę część połaci dachowych.
Elewacja płn. (od podwórza) z dodudowaną współcześnie sienią z drzwiami płycinowymi od strony ulicy i oknem jednoskrzydłowym od str. elewacji. Sień oraz daszek nad wejściem przykryte dachem jednospadowym ze spadkiem w kierunku płn. Ta część budynku wyposażona również w system rynien. Za sienią dobudówka z drzwiami wejściowymi do piwnicy budynku pokryta dachem jednospadowym z dachówki ceramicznej. W środkowej części elewacji dwa okna jednoskrzydłowe. Cokolik w części przyziemia pokryty kształtką klinkierową.
W centralnej części połaci dachowej, komin z którego wystaje końcówka przewodu wentylacyjnego. Część elewacji płn. pokryta dachówką ceramiczną, symetryczna z drzwiami płycinowymi z naświetlem w części środkowej oraz parą okien po obu stronach drzwi. Drzwi wejściowe obwiedzione ramą z tynku w kolorze jasnobeżowym. Okna podkreślone wystającym z elewacji pasem tynku nad- i pod oknami w kolorze ciemnobrązowym nadaje elewacji charakter architektury miejskiej. W narożniku obramienia drzwi wystająca z elewacji rura wentylacyjna z wylotem wyniesionym powyżej krawędzi dachu. W kolorze ciemnego brązu jest również cokolik w części przyziemia. Widoczny pas styropianu od strony szczytu wsch. spowodował redukcję gzymsu podokapowego do poziomego pasa wystającego lekko z powierzchni elewacji. Ta część elewacji pozbawiona systemu rynien.
Szczyt wsch. częściowo odsłonięty, bez dekoracji typowych dla szczytu zachodniego. Do szczytu dobudowany budynek gospodarczy będący przedłużeniem zabudowy szeregowej posesji. Górna część szczytu otynkowana. Dach dwuspadowy budynku gospodarczego rozebrany i przerobiony na jednospadowy, kryty papą. Odsłonięta część szczytu zabezpieczona przed zaciekami folią ogrodniczą. Budynek ocieplony w systemie Bolix.

 

Historia obiektu:

Powstanie budynku datowane jest na 1890 r. Pełnił rolę budynku mieszkalnego w gospodarczej zabudowie posesji. Obecnie nadal pełni funkcję domu mieszkalnego.

Zmiana bryły zewnętrznej (zniszczenia, przebudowa, remonty itp.):

Brak wizerunku historycznego budynku nie pozwala na szczegółowe porównanie go z wyglądem współczesnym.
Niewątpliwie jednak ocieplenie budynku spowodowało zubożenie detali architektonicznych (gzyms, lizeny na szczycie zach). Dobudowana sień na elewacji płn. nie jest naniesiona na współczesne mapy geodezyjne obiektu, co świadczy o tym, że jest ona dziełem bardzo współczesnym. Podzielenie połaci dachowej na dwie części z różnym pokryciem (dachówka ceramiczna i blacha trapezowa), potraktowanie elewacji płn. przy szczycie wsch. oraz stosowanie stolarki okiennej bez zachowania podziałów historycznych jest działaniem niewłaściwym w traktowaniu obiektów zabytkowych.
Fotografia z 2011 r. dokumentuje wymianę okna w szczycie zach. na dwuskrzydłowe o nierównym podziale skrzydeł.

Uwagi różne:

Budynek częściowo wyremontowany przez dwóch współwłaścicieli w sposób nieskoordynowany i bez nadzoru konserwatorskiego sprawia wrażenie, że patrzymy na dwa różne budynki połączone ze sobą szczytami. Sytuacja powinna ulec odwróceniu z odtworzeniem utraconych detali architektonicznych pod nadzorem konserwatora zabytków.
W planie miejscowym Brzostowa budynek stoi na terenie oznaczonym symbolem 96 MN/U/.
96 MN/U
1. przeznaczenie terenu na zabudowę mieszkaniowo-usługową;
2. teren znajduje się w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej „A” - obowiązują ustalenia §5, pkt. 1;
3. obiekty o walorach kulturowych należy poddać restauracji i modernizacji technicznej w zakresie dostosowania do ich współczesnej funkcji;
4. obiekty dysharmonizujące należy przekształcić dostosowując je do formy zabudowy historycznej;
5. nową zabudowę należy dostosować pod względem usytuowania, gabarytu, sposobu kształtowania bryły i detalu architektonicznego do budynków sąsiadujących o walorach kulturowych.
§ 5
Ustala się ochronę zabytkowego układu urbanistycznego Brzostowa wpisanego do rej. zab. nr 973/L z dnia 11.05.1992 r.. Dla zapewnienia właściwej ochrony wprowadza się strefy ochrony konserwatorskiej, w obrębie których obowiązują następujące wymogi :
1. Strefa „A” ochrony konserwatorskiej obejmuje obszar, na którym elementy dawnego układu przestrzennego zachowały się w stanie nienaruszonym lub jedynie nieznacznie zniekształconym. W strefie tej zakłada się pierwszeństwo wymagań konserwatorskich nad wszelką działalnością inwestycyjną, gospodarczą i usługową.
Wprowadza się wymóg konserwacji zachowanych głównych elementów układu przestrzennego.
Wymagane jest dostosowanie nowej zabudowy do historycznej kompozycji przestrzennej w zakresie sytuacji - szczytowego ustawienia domów, skali, bryły, podziałów architektonicznych, proporcji powierzchni muru i otworów oraz nawiązania formami współczesnymi do lokalnej tradycji architektonicznej.
Wymagane jest dostosowanie współczesnych funkcji do wartości zabytkowych zespołu i poszczególnych obiektów wraz z eliminacją funkcji uciążliwych.
W obrębie strefy „A” ścisłej ochrony konserwatorskiej wszelka działalność budowlana wymaga pisemnego zezwolenia S.O.Z.
Wprowadza się wymóg konsultowania i uzgodnienia z S.O.Z. wszelkich działań inwestycyjnych w zakresie:
· budowy nowych obiektów kubaturowych,
· przebudowy, rozbudowy i remontów a także zmiany funkcji obiektów kubaturowych,
· podziałów nieruchomości;
· zmian nawierzchni oraz korekt przebiegów dróg;
· wszelkie prace ziemne wymagają zezwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i zapewnienia badań archeologicznych pod nadzorem S.O.Z.

Bibliografia:

Brak

 

Źródła ikonograficzne:

1. Reprinty map przedwojennego Brzostowa będące w posiadaniu DGP.
2. Zdjęcie lotnicze Brzostowa z lutego 1945 r. - Herder-Institut Marburg 1996 r.

 

Opracowanie karty ewidencyjnej:

tekst: Bogdan Samorek
zdjęcia: Bogdan Samorek
plany i rysunki: Bogdan Samorek
opracowanie strony internetowej: Leszek Nowicki

 

Miejsce przechowywania negatywów:

Wydział Gospodarki Przestrzennej i Architektury
Dział Gospodarki Przestrzennej
Urzędu Miejskiego w Głogowie

 

Data założenia karty:

6 kwietnia 2004