Karta ewidencyjna obiektu

 

Nr ewidencyjny:

120  

 

Nazwa obiektu:

Dom

 

Czas powstania obiektu:
k. XIX w.

 

Adres obiektu:

Okrężna 40

 

Przeznaczenie pierwotne:

Dom mieszkalny

 

Użytkowanie obecne:

Dom mieszkalny

 

Krótki opis obiektu:

Budynek jednokondygnacyjny z zagospodarowanym poddaszem, murowany i otynkowany, przykryty dachem dwuspadowym z blachy dachówkopodobnej. Obiekt stoi w środkowej (parzystej) części Brzostowa w pobliżu wieży strażackiej i budynku plebanii kościoła p.w. Św. Wawrzyńca, kalenicowo posadowiony do ul. Okrężnej.
Budynek pomimo dawnej symetrii dzieli się na dwie części: wyremontowaną i wymagajacą remontu. Okna w części nieremontowanej z impregnowanego drewna w części wyremontowanej z białego PCV. Na wszystkich elewacjach występuje otynkowany cokolik w części przyziemia, wszystkie okna wyposażone są w parapety zewnętrze (blaszane i ceramiczne). Elewacje wsch. i zach. w centralnej części zwieńczone szczytami wyniesionymi powyżej gzymsu podokapowego, zwieńczonymi dachem dwuspadowym o małym spadku połaci. Pomiędzy gzymsem podokapowym a poziomym pasem tynku wystającym z elewacji poziome, prostokątne wnęki na obu elewacjach.
Szczyt płn. z dwoma oknami w cokole przyziemnym. W parterze dwie wnęki okienne zamurowane. Okno przy elewacji zach. zamurowane i zlicowane z powierzchnią ściany. W części poddasza w centrum, na poziomie gzymsu podokapowego dwa okna jednoskrzydłowe oraz dwa małe okienka prostokątne w skrajnej części szczytu. Pod zwieńczeniem szczytu okno dwuskrzydłowe. Na elewacji widoczne zacieki oraz duże ubytki tynku.
Szczyt płd. z dwoma oknami dwuskrzydłowymi w części poddasza na wysokości gzymsu podokapowego oraz jedno okno jednoskrzydłowe przy zwieńczeniu szczytu. Krawędź dachowa szczytu podkreślona opierzeniem z drewna impregnowanego w kolorze dachówki.
Elewacja zachodnia z dwoma oknami dwuskrzydłowymi w parterze, w części środkowej podkreślona szczytem wyniesionym ponad gzyms podokapowy. Szczyt zwieńczony dachem dwuspadowym o małym kącie nachylenia połaci. Połowa szczytu otynkowana współcześnie. Na poziomie gzymsu podokapowego dwa jednoskrzydłowe okna różnej wielkości. W parterze para identycznych drzwi wejściowych, płycinowych na różnych poziomach do których prowadzą schody betonowe z drewnianą oraz stalową balustradą. W połaci dachowej przy szczycie płd. lukarna w formie okna połaciowego.
Elewacja wsch. z jednym dużym oknem dwuskrzydłowym oraz zamurowaną wnęką okienną przy szczycie płn. oraz dwoma oknami dwuskrzydłowymi przy szczycie płd. Również przy szczycie płd. taras w parterze zadaszony dachem z dachówki ceramicznej zamontowanym do elewacji ponad poziomym pasem tynku i wspartym na trzech metalowych słupkach. W części szczytowej parteru ganek z oknem wieloskrzydłowym i drzwiami na taras przykryty balkonem z metalową konstrukcją balustrady. Na prawo od ganku w części szczytowej parteru okno dwuskrzydłowe. W szczytowej części poddasza okno na wysokości gzymsu podokapowego oraz drzwi na balkon. Przy zwieńczeniu szczytów na obu elewacjach niewielki okrągły otwór wentylacyjny. W połaci dachowej przy szczycie płd. okno połaciowe nad którym znajduje się pozioma podłużna lukarna z oknami wskazująca na użytkową część poddasza. Lukarna przykryta dachem jednospadowym.
Połowa połaci dachowej budynku w części nieremontowanej przy szczycie płn. pokryta blachą falistą malowaną minią ołowiową.

 

Historia obiektu:

Powstanie budynku datowane jest na koniec XIX w. Budynek wolnostojący w centralnej części Brzostowa pełnił funkcję mieszkalną. Obecnie jest budynkiem mieszkalnym, dwurodzinnym.

Zmiana bryły zewnętrznej (zniszczenia, przebudowa, remonty itp.):

Brak ikonografii historycznej budynku nie pozwala na szczegółowe porównanie go z wizerunkiem współczesnym. Studiując elewację budynku można odnaleźć dwa etapy przebudowy budynku.
Pierwszy z zamianą dachówki ceramicznej na blachę falistą oraz zaślepienie okien parteru na płn. oraz wsch. ścianie budynku wskazuje na PRL-owski okres adaptacji budynku na cele mieszkalne.
Drugi współczesny wnosi więcej zmian w elewacji obiektu. Wg współczesnych planów oraz szkiców architektury Brzostowa wykonanych przez Edytę Wojtowicz w roku 1993 drugie wejście na elewacji zachodniej zostało wykonane z otworu okiennego istniejącego wcześniej w tym miejscu. Również schody oraz zadaszenie nad nimi dobudowane od strony ogrodu są tworem współczesnym. Pierwotnie wejście do budynku było jedno z murowaną balustradą wokół schodów. Na elewacji wschodniej nie było szczytu identycznego z elewacją zachodnią. Wspomniany szczyt, ganek oraz zadaszenie nad tarasem w parterze są wykonane współcześnie. Również okna połaciowe i lukarnę w połaci wsch. wykonano po roku 2000. Nie ma istniejącej na planach przybudówki gospodarczej w narożniku płd. - zach. budynku.
Wizualizacja obiektu w 2011 r. nie wykazuje istotnych zmian w jego wyglądzie.

Uwagi różne:

Obiekt wymaga koordynacji prac budowlanych na budynku przez konserwatora w celu ograniczenia samowoli w kształtowaniu obiektu zabytkowego przez współwłaścicieli. Traktowanie obiektu zabytkowego połowicznie jest niewłaściwe czego efekt widać na zdjęciach budynku. Wszystkie elementy elewacji powinny nawiązywać do podziałów historycznych z uwzględnieniem potrzeb współczesnych mieszkańców budynku.
Wplanie miejscowym Brzostowa budynek stoi na terenie oznaczonym symbolem 78 MN.
78 MN
1. przeznaczenie terenu na zabudowę mieszkaniową, jednorodzinną;
2. teren znajduje się w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej „A” - obowiązują ustalenia §5, pkt. 1;
3. dopuszcza się możliwość przeznaczenia części pomieszczeń budynków mieszkalnych na funkcje usługowe z zakresu administracji, handlu, gastronomii, kultury i rzemiosła usługowego, nieuciążliwego (z wyjątkiem warsztatów produkcyjnych i naprawczych), jako funkcji towarzyszących, o ile przepisy nie będą takich lokalizacji wykluczać;
4. ogrodzenia przyległe do terenów publicznych nie mogą przekraczać wysokości 1,20 m. Ustala się wymóg stosowania ogrodzeń ażurowych o prostych formach; wyklucza się ogrodzenia z siatki; wskazane są ogrodzenia drewniane, ceramiczne lub kamienne (z okładziną kamienną) bądź łączone;
5. obiekty o walorach kulturowych należy poddać restauracji i modernizacji technicznej w zakresie dostosowania do ich współczesnej funkcji;
6. obiekty dysharmonizujące należy przekształcić dostosowując je do formy zabudowy historycznej.
7. nową zabudowę należy dostosować pod względem usytuowania, gabarytu, sposobu kształtowania bryły i detalu architektonicznego do budynków sąsiadujących o walorach kulturowych.
§ 5
Ustala się ochronę zabytkowego układu urbanistycznego Brzostowa wpisanego do rej. zab. nr 973/L z dnia 11.05.1992 r.. Dla zapewnienia właściwej ochrony wprowadza się strefy ochrony konserwatorskiej, w obrębie których obowiązują następujące wymogi :
1. Strefa „A” ochrony konserwatorskiej obejmuje obszar, na którym elementy dawnego układu przestrzennego zachowały się w stanie nienaruszonym lub jedynie nieznacznie zniekształconym. W strefie tej zakłada się pierwszeństwo wymagań konserwatorskich nad wszelką działalnością inwestycyjną, gospodarczą i usługową.
Wprowadza się wymóg konserwacji zachowanych głównych elementów układu przestrzennego.
Wymagane jest dostosowanie nowej zabudowy do historycznej kompozycji przestrzennej w zakresie sytuacji - szczytowego ustawienia domów, skali, bryły, podziałów architektonicznych, proporcji powierzchni muru i otworów oraz nawiązania formami współczesnymi do lokalnej tradycji architektonicznej.
Wymagane jest dostosowanie współczesnych funkcji do wartości zabytkowych zespołu i poszczególnych obiektów wraz z eliminacją funkcji uciążliwych.
W obrębie strefy „A” ścisłej ochrony konserwatorskiej wszelka działalność budowlana wymaga pisemnego zezwolenia S.O.Z.
Wprowadza się wymóg konsultowania i uzgodnienia z S.O.Z. wszelkich działań inwestycyjnych w zakresie:
· budowy nowych obiektów kubaturowych,
· przebudowy, rozbudowy i remontów a także zmiany funkcji obiektów kubaturowych,
· podziałów nieruchomości;
· zmian nawierzchni oraz korekt przebiegów dróg;
· wszelkie prace ziemne wymagają zezwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i zapewnienia badań archeologicznych pod nadzorem S.O.Z.

Bibliografia:

Brak

 

Źródła ikonograficzne:

1. Repriny map przedwojenngo Głogowa będące w posiadaniu DGP.
2. Zdjęcie lotnicze Brzostowa z lutego 1945 r. - Herder-Institut Marburg 1996 r.

 

Opracowanie karty ewidencyjnej:

tekst: Bogdan Samorek, Edyta Wojtowicz
zdjęcia: Bogdan Samorek
plany i rysunki: Bogdan Samorek, Edyta Wojtowicz
opracowanie strony internetowej: Leszek Nowicki

 

Miejsce przechowywania negatywów:

Wydział Gospodarki Przestrzennej i Architektury
Dział Gospodarki Przestrzennej
Urzędu Miejskiego w Głogowie

 

Data założenia karty:

31 marca 2004