Karta ewidencyjna obiektu

 

Nr ewidencyjny:

106  

 

Nazwa obiektu:

Dom

 

Czas powstania obiektu:
XIX/XX w.

 

Adres obiektu:

Okrężna 21

 

Przeznaczenie pierwotne:

Dom mieszkalny

 

Użytkowanie obecne:

Budynek stowarzyszenia

 

Krótki opis obiektu:

Dom dwukondygnacyjny z zagospodarowanym poddaszem, murowany, otynkowany i pomalowany na kolor piaskowy, przykryty dachem naczółkowym z dachówki ceramicznej. Obiekt na planie prostokąta, oddzielony od ulicy pasem zieleni i metalowym ogrodzeniem, kalenicowo usytuowany do ul. Okrężnej.
Elewacja zach. (od ulicy) z okazałym zespołem wejściowym w formie ryzalitu z dwuskrzydłowymi drzwiami oraz dwuskrzydłowymi oknami sklepionymi łukowato po bokach od drzwi. Do drzwi prowadzą trzy stopnie schodów. Na ścianach bocznych ryzalitu również po jednym oknie sklepionym łukowato. Pilastry międzyokienne podpierają gzyms balkonu nad ryzalitem. Pod oknami ryzalitu szeroki gzyms podokienny. Balustrada balkonu murowana z metalowym, ozdobnym wykończeniem. Pozostałe okna na elewacji prostokątne, dwuskrzydłowe. Cokolik w części przyziemia gzyms międzykondygnacyjny i podokapowy wyróżnione kolorem ciemnobrązowym. W zachodniej połaci dachowej pięć lukarn w formie okien połaciowych.
Szczyty płn. i płd. symetryczne z rzędami czterech okien w parterze i I p. oraz dwoma oknami pod naczółkiem dachu. Na szczytach cokolik w części przyziemia, gzyms międzykondygnacyjny oraz w lini gzymsu podokapowego gzyms przechodzący przez całą płaszczyznę szczytów. Niektóre okna na szczytach zamurowane.
Elewacja wsch. (od podwórza) z szeregiem prostokątnych okien w parterze i I p. Jedno okno w części I p. zaślepione. W parterze bliżej szczytu płn. dobudówka sięgająca gzymsu międzykondygnacyjnego, spełniająca rolę wiatrołapu i wejścia od strony podwórza. Jednospadowy dach świadczy o jej współczesnym rodowodzie. Na lewo od wiatrołapu lekka konstrukcja spełniająca rolę wiaty dla trzech aut osobowych. Na elewacji ciemnobrązowy cokolik w części przyziemia, gzyms międzykondygnacyjny i podokapowy. W połaci dachowej pięć lukarn w formie okien połaciowych.

 

Historia obiektu:

Powstanie budynku datowane jest na przełom XIX i XX w. Został Wybudowany jako dom mieszkalny rodziny Gollnischów jednej z bardziej majętnych rodzin Brzostowa. Heinrich Gollnisch zasiadał w radzie wiejskiej oraz był posiadaczem innych budynków we wsi. w parterze budynku mógł sie mieścić zarząd gospodarstwa. Rodzina została członkiem exodusu 27 stycznia 1945 r. niemcy wymaszerowali na zachód.
Po II wojnie adaptowany został na szkołę podstawową której dyrektorem był Leon Drabent. Całkowity remont budynku został ukończony 26. 06. 1946 r. szczególnym powodem do dumy było urządzenie w budynku biblioteki, liczącej ok. 300 książek. Po włączeniu Brzostowa w granice miasta obiekt pełni funkcję Integracyjnego Centrum Pomocy Stowarzyszenia dla dzieci i młodzieży "Szansa".

Zmiana bryły zewnętrznej (zniszczenia, przebudowa, remonty itp.):

Jedynym wizerunkiem historycznym jest fotografia elewacji płd. - zach. budynku z grupą uczniów i nauczycieli przed budynkiem z roku ok. 1950, pozwalającym na porównanie go z widokiem współczesnym. Po włączeniu Brzostowa w granice administracyjne Głogowa młodzież z Brzostowa zaczęła korzystać ze szkół pobliskiego Os. "Kopernika". Stowarzyszenie "Szansa" przy pomocy wielu sponsorów przeprowadziło remont budynku przystosowując go na potrzeby Stowarzyszenia. W wyniku ocieplenia ścian budynku z elewacji zniknęły obramienia okien, zmieniona została balustrada na balkonie nad ryzalitem stanowiącym zespół wejściowy. Wszystkie okna w parterowej części budynku zostały okratowane. Odkryta została zamurowana wnęka okienna na prawo od drzwi balkonowych a lukarny dachowe w wyniku remontu dachu z "wolich oczek" zamieniono na okna połaciowe.Fotografie wykonane w ostatnich latach wykazują, iż budynek ma się dobrze i jest właściwie eksploatowany.

Uwagi różne:

W planie miejscowym Brzostowa budynek stoi na terenie oznaczonym symbolem 89 MZ/UP.
89 MZ/UP
1. przeznaczenie terenu na mieszkalnictwo zbiorowe oraz usługi publiczne z zakresu ochrony zdrowia, oświaty i opieki społecznej;
2. teren znajduje się w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej „A” - obowiązują ustalenia §5, pkt. 1;
3. obiekt o walorach kulturowych należy poddać restauracji i modernizacji technicznej w zakresie dostosowania do ich współczesnej funkcji;
4. nową zabudowę należy dostosować pod względem usytuowania, gabarytu, sposobu kształtowania bryły i detalu architektonicznego do budynków sąsiadujących o walorach kulturowych.
§ 5
Ustala się ochronę zabytkowego układu urbanistycznego Brzostowa wpisanego do rej. zab. nr 973/L z dnia 11.05.1992 r.. Dla zapewnienia właściwej ochrony wprowadza się strefy ochrony konserwatorskiej, w obrębie których obowiązują następujące wymogi :
1. Strefa „A” ochrony konserwatorskiej obejmuje obszar, na którym elementy dawnego układu przestrzennego zachowały się w stanie nienaruszonym lub jedynie nieznacznie zniekształconym. W strefie tej zakłada się pierwszeństwo wymagań konserwatorskich nad wszelką działalnością inwestycyjną, gospodarczą i usługową.
Wprowadza się wymóg konserwacji zachowanych głównych elementów układu przestrzennego.
Wymagane jest dostosowanie nowej zabudowy do historycznej kompozycji przestrzennej w zakresie sytuacji - szczytowego ustawienia domów, skali, bryły, podziałów architektonicznych, proporcji powierzchni muru i otworów oraz nawiązania formami współczesnymi do lokalnej tradycji architektonicznej.
Wymagane jest dostosowanie współczesnych funkcji do wartości zabytkowych zespołu i poszczególnych obiektów wraz z eliminacją funkcji uciążliwych.
W obrębie strefy „A” ścisłej ochrony konserwatorskiej wszelka działalność budowlana wymaga pisemnego zezwolenia S.O.Z.
Wprowadza się wymóg konsultowania i uzgodnienia z S.O.Z. wszelkich działań inwestycyjnych w zakresie:
· budowy nowych obiektów kubaturowych,
· przebudowy, rozbudowy i remontów a także zmiany funkcji obiektów kubaturowych,
· podziałów nieruchomości;
· zmian nawierzchni oraz korekt przebiegów dróg;
· wszelkie prace ziemne wymagają zezwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i zapewnienia badań archeologicznych pod nadzorem S.O.Z.

Bibliografia:

Brak

 

Źródła ikonograficzne:

1. Reprinty map przedwojennego Brzostowa będące w posiadaniu DGP.
2. Zdjęcie lotnicze Brzostowa z lutego 1945 r. - Herder-Institut Marburg 1996 r.
3. Fotografia budynku z roku ok. 1950 ze zbiorów Rafaela Rokaszewicza

 

Opracowanie karty ewidencyjnej:

tekst: Bogdan Samorek
zdjęcia: Bogdan Samorek
plany i rysunki: Bogdan Samorek
opracowanie strony internetowej: Leszek Nowicki

 

Miejsce przechowywania negatywów:

Wydział Gospodarki Przestrzennej i Architektury
Dział Gospodarki Przestrzennej
Urzędu Miejskiego w Głogowie

 

Data założenia karty:

29 stycznia 2004