Karta ewidencyjna obiektu

 

Nr ewidencyjny:

092  

 

Nazwa obiektu:

Budynek parafii p.w. Św. Wawrzyńca

 

Czas powstania obiektu:
pocz. XX w.

 

Adres obiektu:

Okrężna 14

 

Przeznaczenie pierwotne:

Dom mieszkalny

 

Użytkowanie obecne:

Budynek parafii, plebania kościoła

 

Krótki opis obiektu:

Budynek jednokondygnacyjny z zagospodarowanym poddaszem, niepodpiwniczony. Murowany i otynkowany, kryty dachem dwuspadowym z dachówki ceramicznej, kalenicowo usytuowany do ul. Okrężnej. Położony w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła p.w. Św. Wawrzyńca.
Elewacja wschodnia z ryzalitem usytuowanym bliżej szczytu płd. wyniesionym ponad linię gzymsu podokapowego, przykrytym dachem dwuspadowym z dachówki ceramicznej, sięgającym 2/3 połaci dachowej. W ścianie szczytowej poddasza dwuskrzydłowe, prostokątne, okno. W części parterowej dwa uchylne, prostokątne, otwierane górą. W płn. ścianie ryzalitu jednoskrzydłowe okno w części poddasza. W płd. ścianie ryzalitu wejście w parterze oraz okno w części poddasza. We wschodniej połaci dachowej okno połaciowe na lewo od ryzalitu. W części parterowej elewacji trzy protokątne okna jednoskrzydłowe, jedno po lewej, dwa po prawej stronie ryzalitu. Prosty gzyms podokapowy biegnie dookoła budynku tworząc na ścianach szczytowych gzyms podokienny pod oknami poddasza.
Szczyt płd. z dwoma prostokątnymi, jednoskrzydłowymi oknami w części poddasza, oraz przy szczycie, małym okienkiem prostokątnym ze szczebliną, doświetlającym część strychową budynku.
Szczyt płn. z dwoma oknami prostokątnymi, dwuskrzydłowymi w części poddasza.
Elewacja zach. symetryczna z nowymi, płycinowymi drzwiami dwuskrzydłowymi z naświetlem oraz parą okien dwuskrzydłowych po obu stronach drzwi w parterze. W połaci dachowej trzy niesymetrycznie usytuowane okna połaciowe. Cały obiekt ma nową dachówkę oraz okna z białego PCV na elewacji wsch. i na szczytach oraz drewnianą stolarkę drzwi na elewacji.

 

Historia obiektu:

Budynek powstał na pocz. XX w. Brak jest informacji historycznych na temat jego przeznaczenia pierwotnego, zmian w architekturze oraz przeznaczenia powojennego. Do 1945 r. kościół był kościołem filialnym kościoła w Jaczowie co nie wymagało istnienia budynku parafialnego przy kościele. Parafia kościoła p.w. Św. Wawrzyńca została erygowana w 1978 r.

Zmiana bryły zewnętrznej (zniszczenia, przebudowa, remonty itp.):

Brak wizerunku historycznego nie pozwala na porównanie go z wyglądem współczesnym budynku. Niewątplwą zmianą jest przebudowa ryzalitu na elew. wsch. który posiadał jeszcze w latach 80 - tych XX w. wejśie ze ściany płn. Powiększenie ryzalitu oraz zmniejszenie nachylenia połaci dachowych ryzalitu tworzy go niezgrabnym i niedostosowanym do bryły budynku historycznego. Okna jednoskrzydłowe z PCV, oraz współczesne okna połaciowe zmieniają pierwotny wygląd budynku. Jedynie drzwi drewniane, płycinowe z naświetlem dostosowane są do historycznych wartości obiektu.Fotografia z 2011 r. pokazuję, że cały obiekt został pomalowany na jasny, pastelowy kolor.

Uwagi różne:

Należy przywrócić podziały historyczne okien. We wszystkich obiektach zabytkowych fotografowanych w Brzostowie nie natrafiłem na okna jednoskrzydłowe.
Zadaszenie ryzalitu powinno uzyskać większe nachylenie połaci z zastosowaniem okien połaciowych co napewno poprawi jego proporcje w stosunku do całego budynku.
W planie miejscowym Brzostowa budynek stoi na terenie oznaczonym symbolem 80 UP.
80 UP
1. przeznaczenie terenu – usługi publiczne - plebania;
2. teren znajduje się w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej „A” - obowiązują ustalenia §5, pkt. 1
3. obiekty o walorach kulturowych należy poddać restauracji i modernizacji technicznej w zakresie dostosowania do ich współczesnej funkcji;
§ 5
Ustala się ochronę zabytkowego układu urbanistycznego Brzostowa wpisanego do rej. zab. nr 973/L z dnia 11.05.1992 r.. Dla zapewnienia właściwej ochrony wprowadza się strefy ochrony konserwatorskiej, w obrębie których obowiązują następujące wymogi :
1. Strefa „A” ochrony konserwatorskiej obejmuje obszar, na którym elementy dawnego układu przestrzennego zachowały się w stanie nienaruszonym lub jedynie nieznacznie zniekształconym. W strefie tej zakłada się pierwszeństwo wymagań konserwatorskich nad wszelką działalnością inwestycyjną, gospodarczą i usługową.
Wprowadza się wymóg konserwacji zachowanych głównych elementów układu przestrzennego.
Wymagane jest dostosowanie nowej zabudowy do historycznej kompozycji przestrzennej w zakresie sytuacji - szczytowego ustawienia domów, skali, bryły, podziałów architektonicznych, proporcji powierzchni muru i otworów oraz nawiązania formami współczesnymi do lokalnej tradycji architektonicznej.
Wymagane jest dostosowanie współczesnych funkcji do wartości zabytkowych zespołu i poszczególnych obiektów wraz z eliminacją funkcji uciążliwych.
W obrębie strefy „A” ścisłej ochrony konserwatorskiej wszelka działalność budowlana wymaga pisemnego zezwolenia S.O.Z.
Wprowadza się wymóg konsultowania i uzgodnienia z S.O.Z. wszelkich działań inwestycyjnych w zakresie:
· budowy nowych obiektów kubaturowych,
· przebudowy, rozbudowy i remontów a także zmiany funkcji obiektów kubaturowych,
· podziałów nieruchomości;
· zmian nawierzchni oraz korekt przebiegów dróg;
· wszelkie prace ziemne wymagają zezwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i zapewnienia badań archeologicznych pod nadzorem S.O.Z.





Bibliografia:

1. Andrzej Sadowski - "Brzostów - kościół p.w. Św. Wawrzyńca" - Encyklopedia Ziemi Głogowskiej - zeszyt 17 z 1997 r.

 

Źródła ikonograficzne:

1. Reprinty map przedwojennego Głogowa będące w posiadaniu DGP.

 

Opracowanie karty ewidencyjnej:

tekst: Bogdan Samorek, Edyta Wojtowicz
zdjęcia: Bogdan Samorek
plany i rysunki: Bogdan Samorek
opracowanie strony internetowej: Leszek Nowicki

 

Miejsce przechowywania negatywów:

Wydział Gospodarki Przestrzennej i Architektury
Dział Gospodarki Przestrzennej
Urzędu Miejskiego w Głogowie

 

Data założenia karty:

26 stycznia 2004