Karta ewidencyjna obiektu

 

Nr ewidencyjny:

090  

 

Nazwa obiektu:

Szpital im. Jana Pawła II

 

Czas powstania obiektu:
lata 30-te XX w.

 

Adres obiektu:

Kościuszki 15

 

Przeznaczenie pierwotne:

Szpital

 

Użytkowanie obecne:

Szpital Powiatowy

 

Krótki opis obiektu:

Szpital jest jednym z największych obiektów budowlanych na terenie miasta. Rzut zespołu budynków przypomina kształt samolotu. Składa się z budynku głównego, łącznika oraz trzech skrzydeł których łączna długość wynosi 228 m. Obiekt trzykondygnacyjny, podpiwniczony, murowany i otynkowany, kryty dachem czterospadowym z dachówki ceramicznej, kalenicowo posadowiony do ul. Kościuszki. Cały obiekt pomalowany na kolor jasnożółty. wyposażony w ceglany cokół w części przyziemia oraz prosty gzyms podokapowy. Ze względu na rozmiary i podziały obiektu będzie on opisywany etapami.
Budynek główny trzykondygnacyjny, murowany i otynkowany, przykryty dachem czterospadowym z dachówki ceramicznej. W centralnej części elewacji płn. okazały ryzalit przykryty dachem trzyspadowym z dachówki ceramicznej sięgający kalenicy budynku. W części parterowej ryzalitu zespół wejściowy - podcień umożliwiający podjazd pojazdów ratowniczych pod drzwi wejściowe, trzyosiowy front z pionami okien z obramieniem i polami międzyokiennymi. Na ścianie wsch. i zach. ryzalitu identyczne, pojedyncze okna i podcień z obramieniem. Nad oknami ryzalitu proste gzymsy nadokienne. Wszystkie otwory na elewacji prostokątne. Okna bloku operacyjnego (I p. na prawo od ryzalitu) zdecydowanie większe od pozostałych. W połaci dachowej osiem symetrycznie rozmieszczonych lukarn dachowym z oknem, przykrytych dachem jednospadowym. Na szczytach wsch. i zach. dobudowane (otwarte od str. szczytu) schody z drzwiami do budynku na każdym piętrze. Szczyt zach. z dobudowaną poczekalnią izby przyjęć. Na elewacji płd. wszystkie okna dwuskrzydłowe, prostokątne, identyczne na każej kondygnacji. W płd. połaci dachowej lukarny dachowe.
Budynek główny łącznikiem połączony jest z tylną częścią symetrycznie uformowanymi skrzydłem środkowym i zakończony dwoma skrzydłami Wsch. i zach. Obiekt jest symetryczny, trzykondygnacyjny, murowany i otynkowany kryty dachem dwuspadowym z dachówki ceramicznej. Budynek szczytowo posadowiony do ul. Kościuszki. Przy szczytach węższy z cztero- lub pięciosiową kolumną jednoskrzydłowych okien. W połaci dachowej przy szczytach lukarny dachowe z oknami, zadaszone dachem jednospadowym. Część środkowa poszerzona przykryta dachem czterospadowym i wyniesiona powyżej kalenicy całego zespołu budynków. Okna w tej części łącznika dwuskrzydłowe. Zagospodarowana część poddasza w formie poziomej lukarny z rzędem okien tworzy dodatkową, górną kondygnację nad którą znajdują się kominy wentylacyjne.
Skrzydło środkowe trzykondygnacyjne, (najdłuższe 95 m). Murowane, otynkowane, kalenicowo posadowione do ul. Kościuszki, przykryte dachem dwuspadowym z dachówki ceramicznej. Wszystkie okna na elewacji płn. i płd. dwuskrzydłowe, prostokątne. W płn. części połaci dachowej lukarny dachowe z oknem kryte dachem jednospadowym z dachówki ceramicznej. Elewacja południowa wyposażona w trzy szeregi balkonów z metalową balustradą na każdej kondygnacji. W centralnej części parteru drzwi i schody z balkonu parteru na tereny parku szpitalnego. Styki kubatury skrzydła środkowego ze skrzydłami wsch. i zach. zaakcentowane w formie ryzalitu na elewacji płn. (z pionem klatki schodowej). W linii wysunięcia ryzalitu dobudowano zakończenia skrzydeł na kierunku płn. - płd. Zakończenia skrzydeł przykryte dachem czterospadowym z dachówki ceramicznej. Skrzydła wsch. i zach. symetryczne. Obiekty trzykondygnacyjne, murowane i otynkowane. Dach dwuspadowy z dachówki ceramicznej. W centralnej części elewacji płn. ryzality z drzwiami i oknami międzykondygnacyjnymi wskazują na komunikacyjne przeznaczenie tej części skrzydeł. W połaci dachowej elewacji płn. lukarny dachowe z oknami, przykryte dachem jednospoadowym z dachówki ceramicznej. Nad lukarnami kominy wentylacyjne.
Zakończenia skrzydeł z drzwiami i oknami międzykondygnacyjnymi w części płn. elewacji oraz dużymi oknami i wejściem na elew. płd. Elewacja płd. skrzydeł z szeregiem balkonów z metalową balustradą na każdej kondygnacji. Wyjścia do parku szpitalnego przy szczytach skrzydła środkowego. Część tylna szpitala jest rozczłonkowana. Uskoki, załamania i ryzality mieszczące klatki schodowe, dzielą optycznie długi budynek w rytmiczny sposób skracając perspektywę.

 

Historia obiektu:

Pomysł wybudowania drugiego szpitala w mieście narodził się w drugiej połowie lat 30 - tych XX w.Gdy w 1935 r. znacznemu powiększeniu uległ garnizon twierdzy, budowa szpitala przeznaczonego wyłącznie na potrzeby wojska stała się koniecznością. Obiekt oddano do użytku 1 września 1939 r. Posiadał oddział chirurgiczny, wewnętrzny, laryngologiczny i dermatologiczny. Niedługo potem otwarto szpital wybudowany wg tego samego projektu w Legnicy. Początkowe sukcesy wojsk niemieckich na obu frontach powodowały, że szpitale nie pracowały przy pełnej ilości pacjentów. Dopiero ciężka sytuacja na froncie wschodnim zapełniła szpitale pacjentami a nawet konieczne było utworzenie szpitali pomocniczych które w szybkim tempie zapełniły się rannymi żołnierzami. Na początku 1945 r. podjęto decyzje o ewakuacji personelu i pacjentów w głąb Rzeszy. Położenie szpitala poza twierdzą z dala od centrum spowodowało, że obiekt wyłączono z głównego planu obrony twierdzy. W lutym 1945 r. W wyniku krótkotrwałych walk szpital został częściowo ale nieznacznie uszkodzony. Rosjanie zajęli szpital 1 kwietnia 1945 r. Niecały rok później, po ogołoceniu budynku ze wszystkiego, obiekt został przekazany władzom polskim. Od 1947 r. pełni funkcję Szpitala Powiatowego wraz z ambulatorium jako własność Wojska Polskiego. 28. 07. 1948 r. D.O.W. wyraził zgodę na remont budynku na koszt Wydziału Powiatowego. 22. 08. 1949 r. resort Min. Sprawiedliwości zobowiązał sie do odremontowania jednego skrzydła szpitala. Zadanie to zostało wykonane. W pierwszych latach powojennych szpital oprócz problemów lokalowych borykał się z brakiem aparatury leczniczej, wykwalifikowanej kadry lekarzy oraz brakiem pojazdu pogotowia ratunkowego. Obecnie budynek pełni funkcję Szpitala Powiatowego im. Jana Pawła II. Planowana jest jego rozbudowa o nową stację transformatorową, oddział ratunkowy i sale operacyjne oraz lądowisko dla helikopterów sanitarnych.

Zmiana bryły zewnętrznej (zniszczenia, przebudowa, remonty itp.):

Zasadnicza bryła zespołu budynków szpitalnych nie uległa zmianom. Zmiany obiektu dotyczą jego powojennej historii i dotyczą fragmentów elewacji. Pola międzyokienne w ryzalicie na elewacji płn. budynku głównego są wynikiem zbudowania wewnątrz stropu który potrzebny był do stworzenia pomieszczenia kaplicy szpitalnej na II p. Również dobudowane (w miejsce otwartych balkonów) ryzality z otwartą klatką schodową na obu szczytach budynku głównego są dziełem z lat odbudowy powojennej. Porównując elewację płd. szpitala przedwojennego ze współczesnym należy zauważyć zabudowę oknami narożnych balkonów w szkrzydłach wschodnim i zachodnim. na pocz. XXI w. dobudowano na elewacji płd. na przedłużeniu łącznika oddział Ratunkowy w formie dostosowanej do bryły obiektu zabytkowego.

Uwagi różne:

Budynek z wymienioną dachówką i stolarką okienną ma się stosunkowo dobrze. Na terenie szpitala prowadzone są prace remontowe również w budynkach towarzyszących, wchodzących w skład zespołu budynków szpitalnych.
W planie miejscowym Szpital + Polna - Kościuszki szpital stoi na terenie oznakowanym symbolem 2a UPz.
Dla terenu 2a UPz ustala się:
1. Teren publicznych usług zdrowia - szpital powiatowy w północnej części terenu. Układ przestrzenny terenu obejmującego zespół szpitalny (bez wewnętrznego parku usytuowanego od strony południowej budynku głównego), kształt budynków oraz inne elementy zagospodarowania przestrzennego jak baseny p-poż, wewnętrzny układ komunikacyjny i zieleń adaptuje się ze stanu istniejącego. Dopuszcza się wydzielenie działki budynku prosektorium w północno-wschodniej części terenu, z zachowaniem jego dotychczasowej funkcji. Ustala się obowiązek wzbogacania zieleni, szczególnie od strony ulicy 3D 1/2. Dopuszcza się, w miarę potrzeb wewnętrzną przebudowę budynków bez naruszania ich zewnętrznych gabarytów, w tym stromych dachów. Wjazdy na teren szpitala od ulicy 1L 1/2 i 3 D 1/2. Obiekt o walorach kulturowych.
Od 2005 r. na terenie szpiatala obowiązują nowe ustalenia.
Dla ternu 2aUPz ustala się:
1. Teren publicznych usług zdrowia - szpital powiatowy w północnej części terenu. Układ przestrzenny terenu obejmującego zespół szpitalny (bez wewnętrznego parku usytuowanego od strony południowej budynku głównego), kształt budynków oraz inne elementy zagospodarowania przestrzennego jak baseny p-poż, wewnętrzny układ komunikacyjny i zieleń adaptuje się ze stanu istniejącego. Dopuszcza się wydzielenie działki budynku prosektorium w północno-wschodniej części terenu, z zachowaniem jego dotychczasowej funkcji. Ustala się obowiązek wzbogacania zieleni, szczególnie od strony ulicy 3D 1/2. Dopuszcza się, w miarę potrzeb wewnętrzną przebudowę budynków bez naruszania ich zewnętrznych gabarytów, w tym stromych dachów. Wjazdy na teren szpitala od ulicy 1L 1/2 i 3 D 1/2. Obiekt o walorach kulturowych.
2. Park przyszpitalny w południowej części terenu. Możliwość rozbudowy szpitala o budynek mieszczący oddział ratunkowy i nowy blok operacyjny wraz z niezbędnym zapleczem. Budynek ten ilością kondygnacji i kształtem dachu odpowiadać ma charakterowi całego zespołu szpitalnego. Nowy obiekt usytuować w głównej osi szpitala. Obrys budynku ratunkowo - operacyjnego pokazany na rysunku planu jest orientacyjny i może być skorygowany na etapie projektowania. Zieleń należy uzupełnić i wzbogacić, zwłaszcza w miejscu nieczynnego lądowiska dla śmigłowców oraz przy południowej i wschodniej granicy terenu. Układ ścieżek należy dostosować do nowej sytuacji przestrzennej. Dojazd z ulicy 3D 1/2 wewnętrzną drogą dojazdową dla karetek, jako ciągiem pieszo - jezdnym o szerokości 5 m. Zastosować ciągi żywopłotów w miejscach zaznaczonych na rysunku planu. Nieczynne stare ujęcie wody dla szpitala - do likwidacji. Lądowisko dla śmigłowców sanitarnych,
obsługujących projektowany zespół ratunkowy zlokalizować na terenie 15a UPz, opisanym w § 25.
3. Uzbrojenie inżynieryjne terenu szpitala z istniejących sieci miejskich. Drugie, awaryjne przyłącze wodne - od strony ulicy 3D 1/2. Odprowadzenie ścieków do sieci miejskiej - jak w stanie istniejącym. Ogrzewanie budynków z własnej kotłowni ciśnieniowej i - awaryjnie - z miejskiej sieci ciepłowniczej. Zaopatrzenie w energię elektryczną za pośrednictwem własnej trafostacji typu miejskiego usytuowanej na terenie 2b EE. Usuwanie stałych odpadków komunalnych na miejskie wysypisko, uciążliwe odpadki poszpitalne wywozić do zakładu wyspecjalizowanego w ich zagospodarowaniu i utylizacji.



Bibliografia:

1. Przemysław Lewicki - "Tajemnice głogowskiego szpitala" - Odkrywca 5/2004 - str. 20 - 23.
2. Kazimierz Dobrzański ( były Starosta Głogowski ) - pismo z 08. 12. 1966 r. do Wydziału Zdrowia I Opieki Społecznej Prezydium Pow. Rady Narodowej w Głogowie w sprawie stanu służby zdrowia i warunków jej rozwoju - kserokopia
3. Rafael Rokaszewicz - "Głogowski szpital" - 2005 r.

 

Źródła ikonograficzne:

1. Zdjęcie lotnicze z 07. 02. 1945 r. będace w posiadaniu DGP
2. Ikonografia historyczna ze zbiorów Rafaela Rokaszewicza.
3. Przemysław Lewicki - "Tajemnice głogowskiego szpitala" - Odkrywca 5/2004

 

Opracowanie karty ewidencyjnej:

tekst: Bogdan Samorek, Edyta Wojtowicz
zdjęcia: Bogdan Samorek
plany i rysunki: Bogdan Samorek
opracowanie strony internetowej: Leszek Nowicki

 

Miejsce przechowywania negatywów:

Wydział Gospodarki Przestrzennej i Architekttury
Dział Gospodarki Przestrzennej
Urzędu Miejskiego w Głogowie

 

Data założenia karty:

30września2004