Karta ewidencyjna obiektu

 

Nr ewidencyjny:

086  

 

Nazwa obiektu:

Kamienica

 

Czas powstania obiektu:
XIX / XX w.

 

Adres obiektu:

Aleja Wolności 30

 

Przeznaczenie pierwotne:

Dom mieszkalny wielorodzinny

 

Użytkowanie obecne:

Budynek mieszkalny wielorodzinny z obiektami handlowymi w części parterowej

 

Krótki opis obiektu:

Budynek na planie litery L jest typowym dla tamtego okresu budynkiem narożnym ze ściętym narożnikiem, zamykającym narożnik zabudowy szeregowej Alei Wolności i ul. Jedności Robotniczej w kierunku starego dworca kolejowego.Obiekt czterokondygnacyjny z zagospodarowanym poddaszem, murowany, otynkowany i pomalowany, przykryty dachem dwuspadowym z dachówki ceramicznej.
W części przyziemia cokół budynku otynkowany i pomalowany. Parter budynku z poziomym boniowaniem przerwanym w osi drzwi na elewacji płd. Przy szczycie zach. parter przebudowany z powiększonym oknem i wejściem do lokalu handlowego (butik). Wejście do budynku pod balkonami na elewacji wsch. oraz elewacji płd. Z narożnika wejście do obiektu handlowego (apteka). Parter oddziela od kondygnacji szeroki gzyms międzykondygnacyjny. Narożnik powyżej parteru rozszerzony od gzymsu pmiędzykondygnacyjnego do gzymsu podokapowego, zwieńczony ostrokątnie. Nad gzymsem podokapowym w szczycie narożnika, jednoskrzydłowe okno z obramieniem. Zwieńczenie zdobią po bokach dwie sterczyny. Górne okno narożnika dwuskrzydłowe z obramieniem, niższe okna podwójne jednoskrzydłowe z obramieniem. Wszystkie okna narożnika oraz elew. płd. i zach. z obramieniem, obwiedzione dodatkowo pionowymi i poziomymi szarymi obwódkami, dzielącymi elewacje na prostokątne pola. Dodatkowo w płaszczyznach pionowych między oknami białe koła z szarymi obwódkami.
Elewacja płd. z kolumną balkonów z metalową, ażurową balustradą w części centralnej oraz trzema rzędami okien dwuskrzydłowych z białym obramieniem. W połaci dachowej trzy lukarny dachowe w formie kaferków z okienkami doświetlającymi poddasze.
Elewacja wschodnia z niesymetrycznie (bliżej szczytu płn.) usytuowanym szczytem zachowanym historycznie z miękka barokową linia i muślinowym gzymsem. Poniżej gzymsu podokapowego, od narożników szczytu na elewacji dwa pilastry podkreślające wertykalny charakter tej części budynku. Na poziomie gzymsu podokapowego w szczycie dwa owalnie zwieńczone okienka z obramieniem tworzą swoiste biforium. W osi szczytu trzy balkony z kutą balustradą. Trzy kolumny okien dwuskrzydłowych z obramieniem,na lewo od szczytu, dwie na prawo przy szczycie płn. W połaci dachowej dwie lukarny dachowe w formie kaferków z oknami doświetlającymi poddasze budynku. Szczyt płn. przylega do szczytu kamienicy sąsiedniej przy ul. Jedości Robotniczej. Do szczytu zachodniego dobudowana współczesna architektura z podziałami i kolorystyką niedostosowaną do obiektu zabytkowego. Elewacja zachodnia (od podwórza) z niewielkim wcięciem przu narożniku, drzwiami w osi drzwi wejściowych z elew. wsch. i kolumną dużych okiem międzykondygnacyjnych przeszklonych luksferami. Obok nich, we wcięciu, małe okna jednoskrzydłowe. Pozostałe okna na elewacji dwuskrzydłowe. Na elewacji płn. od str. podwórza dwie kolumny okien dwuskrzydłowych. Wszystkie elewacje w kolorze brązowym.

 

Historia obiektu:

Budynek wybudowano w I ćw. XX w. w okresie wielkiego ożywienia publicznej działalności budowlanej po zburzeniu Bramy Pruskiejw 1903 r. przy ul. łączącej Stare Miasto z Przedmieściem Wiązów i dworcem kolejowym. Nieznany jest architekt jednej z piękniejszych kamienic w mieście powstałych w tamtym okresie. Nieznane są zniszczenia budynku w okresie obrony Głogowa w marcu 1945 r. Oryginalne lukarny dachowe w formie kaferków wskazują na fakt, iż dachowa część budynku nie ucierpiała w wyniku działań wojennych. Fotografia z 1967 r. i współczesne wykazują, że budynek przynajmniej dwukrotnie przechodził remont elewacji. Obiekt pełni nadal funkcję budynku mieszkalnego z handlem w części parteru.

Zmiana bryły zewnętrznej (zniszczenia, przebudowa, remonty itp.):

Zmiany na elewacji płd. - wsch. budynku należy rozpatrywać dwuetapowo. Po odbudowie budynku w latach 60 - tych i remoncie późniejszym z lat 80 - tych ?
Po pierwszym remoncie powojennym z elewacji znikają wszystkie dekoracje sztukatorskie w postaci gzymsów nad- i podokiennych, gzyms mioedzykondygnacyjny pod oknami II p. dekoracje na elewacji płd. przy szczycie narożnym którego zwieńczenie zostaje znacznie uproszczone. Z owalnie sklepionych okien szczytu narożnego i na elewacji wsch. pozostaje owalne okno III p. w szczycie narożnym i biforium w części poddasza szczytu na elew. wsch. Pozostałe okna wymienione na prostokątne. W szczycie narożnym zachowano wnęki międzykondygnacyjne a przy szczycie wsch. pilastry. Przebudowany parter przy szczycie zachodnim niweluje boniowanie w tej części elewacji. Niezmieniona zostaje część poddasza. Brak współczesnej dobudowy przy szczycie zachodnim.
Późniejszy remont elewacji wprowadza obramienia okien, pionowe i poziome podziały na elewacji poraz owalne dekoracje między oknami. Górne okno w szczycie narożnym zostaje zamienione na prostokątne. Balustrada balkonu na I p. elewacji płd. z kutej zamieniona na prostą spawaną z drutu. Na szczycie zach. pojawia się współczesna architektura, podziałami ani kolorystyką niedostosowana do obiektu zabytkowego. Pozostawione zostaje historyczne zwieńczenie szczytu na elewacji wschodniej.
Fotografia z 2011 r. nie wykazuje zmian w wyglądzie budynku w porównaniu z wizualizacją wcześniejszą.

Uwagi różne:

Ocieplenie elewacji stwarza szansę przywrócenia elewacji płd. - wsch. wielu utraconych detali architektonicznych oraz ozdób sztukatorskich pod nadzorem konserwatorskim.
Budynek w planie miejscowym Śródmieścia stoi na terenie oznaczonym symbolem 11 MW,UC. Dla terenu oznaczonego symbolem 11 MW, UC ustala się przeznaczenie dla zabudowy wielorodzinnej i usług komercyjnych nieuciążliwych, przede wszystkim w parterze.
Istniejące tymczasowe pawilony handlowe winny ulec likwidacji bądź przekształceniu, w celu nadania im bardziej estetycznego i atrakcyjnego wyglądu (dotyczy w szczególności obiektów przy ul. Spółdzielczej pomiędzy klatkami 5 a 9). Wysokość budynku plombowego na rogu ulic Spółdzielczej i Jedności Robotniczej ustala się na 3 lub 4 kondygnacje, a kalenica i gzymsy dachowe nowego budynku w części przyległej do istniejącej kamienicy muszą znaleźć się na tych samych poziomach. Istnieje możliwość uskokowego, stopniowego obniżania budynku w stronę północno-zachodnią; zastosować nowoczesne rozwiązania kompozycyjno-architektoniczne, materiałowe i wykończeniowe z uwzględnieniem charakterystyki narożnika, stolarka indywidualna, bogata kolorystyka i detal. Istniejący pawilon murowany zlokalizowany w miejscu przyszłego budynku plombowego przeznacza się do likwidacji, a kiosk stojący obok ma zostać przestawiony na teren 13 KL 1/2 u zbiegu ul. Spółdzielczej i ul. Jedności Robotniczej przy granicy z 13 KSD. Nie dopuszcza się zmiany istniejącej funkcji mieszkalnej na inne funkcje za wyjątkiem parterów i I piętra w elewacjach szczytowych budynków od strony ul. Spółdzielczej nr 1, 5, 9, 13. Istnieje możliwość wytworzenia ciągu zabudowy handlowej jak w jednostce 24 UC.
Ponadto budynek chroniony jest przez ustalenia m.p.z.p. Śródmieścia, rozdział II; ogólne zasady zagospodarowania terenu; § 7 :
ust. 18. Stolarka we wszystkich budynkach przedwojennych może być wymieniona wyłącznie na nową identyczną w wyglądzie z pierwotną.
ust. 20. Nie dopuszcza się uszczuplania wystroju i detali w budynkach przedwojennych oraz w rejonie placu 1000-lecia, ani likwidacji istniejących podcieni, nadwieszeń i przejazdów pod budynkami.
ust. 21. Przy odnawianiu, remoncie lub modernizacji budynków przedwojennych należy przywracać ich pierwotny wystrój architektoniczny.

Bibliografia:

1. Janusz Chutkowski - Ecyklopedia Ziemi Głogowskiej - "Aleja Wolności" - zeszyt 40 z 1996 r.

 

Źródła ikonograficzne:

1. Reprinty map przedwojennego Głogowa oraz zdjęcie lotnicze z 07. 02. 1945 r. będące w posiadaniu DGP.
2. Ikonografia historyczna ze zbiorów Rafaela Rokaszewicza.

 

Opracowanie karty ewidencyjnej:

tekst: Bogdan Samorek
zdjęcia: Bogdan Samorek, Leszek Nowicki
plany i rysunki: Bogdan Samorek
opracowanie strony internetowej: Leszek Nowicki

 

Miejsce przechowywania negatywów:

Wydział Gospodarki Przestrzennej i Architektury
Dział Gospodarki Przestrzennej
Urzędu Miejskiego w Głogowie

 

Data założenia karty:

23października2003