Karta ewidencyjna obiektu

 

Nr ewidencyjny:

083  

 

Nazwa obiektu:

Kamienica

 

Czas powstania obiektu:
1 ćw. XX w.

 

Adres obiektu:

Aleja Wolności 4-6

 

Przeznaczenie pierwotne:

Budynek mieszkalny z usługami w parterze

 

Użytkowanie obecne:

Budynek mieszkalny z usługami w parterze

 

Krótki opis obiektu:

Zespół budynków pięciokondygnacyjny, murowany, otynkowany i pomalowany, przykryty dachem dwuspadowym (Al. Wolności 6) oraz trzyspadowym (Al. Wolności 4) z dachówki ceramicznej, kalenicowo posadowiony do ulicy. Szczyt wschodni i zachodni przylegają do budynków zabudowy szeregowej tej części Alei Wolności. Część parterowa elewacji płd. z dużymi witrynami z białego PVC, obłożona okładziną typu "Elter". Część parterowa oddzielona od piętra szerokim, białym pasem, przeznaczonym na szyldy i reklamy firmowe.
Elewacja płd. budynku przy alei Wolności 4 gładka, bez ozdób architektonicznych z jednakowymi oknami dwuskrzydłowymi na całej elewacji oraz kolumną trzech balkonów z metalową, prostą balustradą przy szczycie wsch. Wejście do budynku przy szczycie zach.
Elewacja płd. budynku przy Alei Wolności 6 z wykuszem sięgającym gzymsu podokapowego, zwieńczonym dachem dwuspadowym z dachówki ceramicznej. W wykuszu na ścianie płd. kolumna okien wieloskrzydłowych, na ścianach bocznych kolumny okien jednoskrzydłowych. Od wykusza do szczytu wsch. dobudowana kolumna trzech loggi przykrytych dachem jednospadowym przebiegającym również pod górną kondygnacją wykusza. Elewacja zwieńczona szczytem w lini elewacji, przykrytym dachem dwuspadowym sięgającym 2/3 połaci dachowej oraz małym dwuskrzydłowym oknem w częsci poddasza. W połaci dachowej cztery świetliki w formie okien połaciowych. Wejście do budynku przy szczycie zach.
Elewacja płn. budynku przy Al. Wolności 4 gładka z identycznymi oknami na każdej kondygnacji. Przy szczycie zach. prostokątny ryzalit (w osi drzwi wejściowych) z oknami międzykondygnacyjnymi, zwieńczony balkonem we wcięciu połaci w dachowej. W części parterowej współczesna dobudówka pełniąca funkcję garażu.
Elewacja płn. budynku przy Al. Wolności 6 z dobudówkami na całej szerokości parteru. Przy szczycie wsch. trzy balkony. Balkon na poziomie II p. zabudowany z oknami niedostosowanymi do pozostałych na elewacji. Środkowa część elewacji nieco cofnięta z dużą dobudówką sięgającą III p z wysokim kominem wyniesionym wysoko ponad linię kalenicy wskazuje na przemysłowy charakter dobudówki (piekarnictwo ?). Przy szczycie zach. kolumna okien dwuskrzydłowych (II p. jednoskrzydłowe) zwieńczona balkonem we wcięciu w dachu. W połaci dachowej świetliki w formie okien połaciowych.

 

Historia obiektu:

Budynki powstały w pierwszych latach ożywienia publicznej działalności budowlanej po zburzeniu Bramy Pruskiej. Budynki przy Alei Wolności 4 - 6 były pierwszymi obiektami poszerzającymi Dwór Tschammerów (dawny dom towarowy). W wyniku obrony miasta w marcu 1945 r. dach oraz górną częśc elewacji utracił budynek przy Al. Wolności 4. Ocalał budynek przy Alei Wolności 6. Zespół budynków odbudowano w latach 60 - tych XX w. w formie zubożonej architektoniczne, pełni rolę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z handlem, usługami i produkcją (piekarnictwo) w części parterowej.

Zmiana bryły zewnętrznej (zniszczenia, przebudowa, remonty itp.):

Zmiany dotyczą całego fragmentu płn. części zabudowy Alei Wolności od ul. Brama Brzostowska do Placu Jana z Głogowa. Bardziej zniszczczony budynek przy Alei Wolności 4 w porównaniu z wyglądem przedwojennym przypomina blokowisko z czasów PRL-u. Z elewacji płd. (niegdyś symetrycznej) znika wykusz z owalnym balkonem w części poddasza, gzymsy, oraz obramienia okien, zwieńczenie szczytu oraz lukarny dachowe. Zmiana zadaszenia z mansardowego na trzyspadowy powoduje adaptację dawnego poddasza na górną kondygnację w linii elewacji budynku. Dawne wejście do budynku przy szczycie zach. zamienione na wejście do obiektu handlowego.
Więcej zostało na elewacji płd. budynku przy Alei Wolności 6, który mniej ucierpiał w wyniku działań wojennych. W budynku ocalał wykusz, zwieńczenie szczytu oraz loggie przy wsch. ścianie wykusza. Daszek nad loggią III p. przebiegający również przez wykusz, wyznaczał niegdyś granicę pomiędzy dachem i ścianą. W budynku również zamieniono dach mansardowy na dwuspadowy, adaptując poddasze na górną elewację budynku w linii elewacji. Elewacja pozbawiona zostaje gzymsów międzykondygnacyjnych, boniowania w narożnikach elewacji, dekoracji sztukatorskich na barierach loggi, pod oknami wykusza oraz przy jego zadaszeniu. Lukarny dachowe przebudowane na górną kondygnację w linii elewacji. Część parterowa z handlem pozbawiona zostaje markiz dających cień przechodniom, klienteli i pracownikom tej części budynków. Brak wizerunku historycznego elew. płn. budynków nie pozwala na porównanie ich z wyglądem współczesnym. Dobudówki na tej elewacji ze względu na niedostosowanie ich do charakteru architektury historycznej wskazują na ich PRL - owski rodowód.
Fotografia z 2011 r. nie wykazuje zmian w wyglądzie budynku w porównaniu z wizualizacją wcześniejszą.

Uwagi różne:

Ocieplenie elewacji stwarza możliwość odtworzenia niektórych detali architektonicznych pod nadzorem konserwatorskim.
W planie miejscowym Starego Miasta budynek stoi na terenie oznaczonym symbolem 25 MU.
Forma ochrony prawnej zabytku wynika z dokumentów uchwalonych przez Radę Miejską w studium uwarunkowań i miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz wytycznych konserwatorskich do planu zagospodarowania przestrzennego Głogowa. Wszelkie prace budowlane na obiekcie dot. jego zewnętrznego wyglądu np: remont elewacji, dachu, wymiana okien, drzwi itp. wymagaja pisemnej zgody WKZ.
W MPZP Obręb 2 Matejki budynek stoi na terenie oznaczonym w rysunku planu symbolem 25MN,
5MU - istniejąca zabudowa pierzejowa; teren należy objąć szczegółowym opracowaniem architektoniczno – urbanistycznym, uwzględniającym uporządkowanie wnętrza kwartału; wszelkie obiekty garażowe i gospodarcze (w tym rozbudowy, dobudowy) należy realizować w zgodności z w/w opracowaniem.


Bibliografia:

1. Julius Blaschke - przetłumaczone na j. polski dzieło - "Geschichte der Stadt Głogau und des Glogaues Landes" - str. 535

 

Źródła ikonograficzne:

1. Mapy przedwojennego Głogowa oraz zdjęcie lotnicze z 07. 02. 1945 r. będące w posiadaniu DGP.
2. Ikonografia historyczna ze zbiorów Rafaela Rokaszewicza.
3. Werner Bein - Glogau in alten Ansichten" - str. 35, 40,
4. "Głogów - zarys monografii miasta" pod redakcją Krystyna Matwijowskiego - str. 300

 

Opracowanie karty ewidencyjnej:

tekst: Bogdan Samorek
zdjęcia: Bogdan Samorek, Leszek Nowicki
plany i rysunki: Bogdan Samorek
opracowanie strony internetowej: Leszek Nowicki

 

Miejsce przechowywania negatywów:

Wydział Gospodarki Przestrzennej i Architektury
Dział Gospodarki Przestrzennej
Urzędu Miejskiego w Głogowie

 

Data założenia karty:

26listopada2003