Karta ewidencyjna obiektu

 

Nr ewidencyjny:

074  

 

Nazwa obiektu:

Kamienica narożna

 

Czas powstania obiektu:
przełom XIX / XX w.

 

Adres obiektu:

Piotra Skargi 15

 

Przeznaczenie pierwotne:

Dom mieszkalny wielorodzinny

 

Użytkowanie obecne:

Dom mieszkalny wielorodzinny

 

Krótki opis obiektu:

Budynek narożny, podpiwniczony, czterokondygnacyjny, murowany i otynkowany, przykryty dachem dwuspadowym z dachówki ceramicznej, zamyka narożnik kwartału od strony ul. Wały B. Chrobrego i ul. P. Skargi. Szczyt zach. i płn. przylegają do budynków sąsiednich zabudowy kwartału.
Elewacja płd. z ryzalitem w części centralnej przykrytym balkonem na IV kondygnacji. Do ryzalitu przylegają dwie loggie i balkon od str. narożnika budynku. Okna przy szczycie zach. i w ryzalicie wieloskrzydłowe, pozostałe dwuskrzydłowe. Zwieńczenia okien w parterze i najwyższej kondygnacji łukowate, pozostałe otwory zwieńczone poziomo. Sześć okien połaciowych w płd. połaci dachowej. W parterze, w części cokołu małe okna doświetlające piwnice budynku.
Narożnik płd. - wsch. w części parteru ścięty z nadwieszonym wykuszem z dużymi trójdzielnymi oknami i balkonem w części IV kondygnacji. Część dachowa podkreślona mocnym białym gzymsem podokapowym.
Elewacja wsch. z wykuszem w części centralnej, zakończonym balkonem w części IV kondygnacji. Od str. szczytu płn. do wykusza przylega loggia na poziomie I p. i balkon na poziomie II p. Pod wykuszem drzwi wejściowe do budynku zwieńczone półkoliście. Wszystkie okna w parterze i III kondygnacji zwieńczone łukowato, pozostałe poziomo. W cokole małe okna doświetlające piwnice. W narożniku pł. - zach. (od str. podwórza) trzy balkony z metalową balustradą. Na elew. zach. trapezowaty ryzalit z drzwiami (w osi drzwi wejściowych od str. wsch.) i dużymi trójdzielnymi oknami międzykondygnacyjnymi doświetlającymi komunikację wewnątrz budynku. W części poddasza pod gzymsem podokapowym małe kwadratowe okna. Przy szczycie płn. kolumna czterech balkonów z metalową balustradą.

 

Historia obiektu:

W ostatnich latach przed zniesieniem twierdzy w 1902 r. władze miasta zwróciły uwagę na rozbudowę miasta w kierunku wschodnim. Pod koniec XIX w. zaczyna się rozbudowa miasta tracącego stopniowo status "miasta twierdzy". Powstają okazałe wille, budynki wielorodzinne oraz użyteczności publicznej. Budunek wybudowany na przełomie XIX i XX w. zamyka kwartał od ul. Wały Bolesława Chrobrego i ul. Piotra Skargi. Podczas pożaru Starówki w marcu 1945 r. płonie dach budynku. Odbudowany w latach 50 - tych XX w. na mieszkania dla pracowników Stoczni Rzecznej na Odrze w formie zubożonej architektonicznie nadal pełni funkcję budynku mieszkalnego wielorodzinnego.

Zmiana bryły zewnętrznej (zniszczenia, przebudowa, remonty itp.):

Budynek pierwotnie oddzielony od ul. Wały Chrobrego pasem zieleni i ogrodzeniem zostaje zbliżony do ulicy poprzez poszerzenie ulicy i wyburzenie ogrodzenia. W miejscu pasa zieleni pojawia się chodnik dla pieszych. Odbudowany w latach 50 - tych XX w. w formie znacznie zubożonej o detale architektoniczne szczególnie w części dachowej. Z narożnika budynku znika sześcioboczna wieża z hełmem zwieńczająca narożnik budynku. Z połaci dachowej elew. wsch. znikają lukarny dachowe ze szpiczastymi hełmami oraz ozdobne zwieńczenie szczytu z pruskiego muru. Podobne zwieńczenie szczytu na elew. płd. oraz zwieńczenie ryzalitu na tej elewacji nie zostają odtworzone. Balustrada balkonu na elew. płd. pozbawiona zostaje ażurowej balustrady z betonu. Obniżone o jedną kondygnację zostają ryzalit na elew. płd. oraz wykusz na narożniku płd. - wsch. Działania te powodują pozbawienie obiektu mieszkalnej części poddasza a w związku z tym obniżenie budynku o jedną kondygnację. Brak widoku budynku od strony podwórza nie pozwala na porównwnie zmian w tej części elewacji budynku.
Fotografie z 2011 r. nie wnoszą zmian wyglądzie budynku w porównaniu z wizualizacją wcześniejszą.

Uwagi różne:

Obiekt wymaga wymiany stolarki otworowej z zachowaniem podziałów historycznych. Ocieplenie i opracownie koncepcji kolorystycznej dla całego kwartału pod nadzorem konserwtorskim, nadałoby zabudowie odświeżony wygląd.
W planie miejscowym Starego Miasta z 1999 r.budynek nie jest oznaczony jako obiekt o walorach kulturowych. Stoi na terenie oznaczonym w rysunku planu symbolem 13 MU.
Dla terenu oznaczonego 13MU - istniejąca zabudowa pierzejowa,
a) kamienice nr 11 przy ul. Kołłątaja i nr 18 przy ul. Staszica są obiektami o szczególnych walorach kulturowych - wszelkie prace budowlane mogą być prowadzone po uprzednim uzyskaniu opinii Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków,
b) można zamknąć kwartał poprzez wprowadzenie ogrodzeń zgodnie z ustaleniami ust.2 pkt.13,
c) obsługa kwartału odbywa się z ul. Staszica (144kD),
d) zakazuje się wznoszenia budynków gospodarczych lub garażowych nie związanych z istniejącą zabudową.
Ponadto bydynek podlega ochronie zawartej w ustaleniach w/w planu miejscowego, Rozdział II, przepisy szczególne, § 7 :
W granicach określonych w § 1 ust.1 oraz na podstawie ustawy z dnia 15 lutego 1962r. o ochronie dóbr kultury (Dz.U. z 1962r. Nr 10, poz.48 z późniejszymi zmianami) ustala się szczególne warunki zagospodarowania terenu, wynikające z potrzeb ochrony środowiska kulturowego, w tym:
1. Granicę ścisłej ochrony konserwatorskiej, zgodnie z jej oznaczeniem na rysunku planu, w ramach której wszelkie prace budowlane i ziemne mogą być prowadzone po uprzednim zezwoleniu pisemnym Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
3. Ochronę obiektów o walorach kulturowych, zgodnie z ich oznaczeniem na rysunku planu, dla których wszystkie działania architektoniczno-budowlane podlegają opinii Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Bibliografia:

1. Julius Blaschke - przetłumaczone na j. polski dzieło - "Geschichte der Stadt Glogau und des Glogauer Landes" - str. 527

 

Źródła ikonograficzne:

1. Reprinty map przedwojennego Głogowa oraz zdjęcie lotnicze z 07. 02. 1945 r, będące w posiadaniu DGP
2. Ikonografia historyczna ze zbiorów Rafaela Rokaszewicza.

 

Opracowanie karty ewidencyjnej:

tekst: Bogdan Samorek
zdjęcia: Bogdan Samorek, Leszek Nowicki
plany i rysunki: Bogdan Samorek
opracowanie strony internetowej: Leszek Nowicki

 

Miejsce przechowywania negatywów:

Wydział Gospodarki Przestrzennej i Architektury
Dział Gospodarki Przestrzennej
Urzędu Miejskiego w Głogowie

 

Data założenia karty:

23 października 2003