Karta ewidencyjna obiektu

 

Nr ewidencyjny:

050  

 

Nazwa obiektu:

Willa

 

Czas powstania obiektu:
pocz. XX w.

 

Adres obiektu:

Jedności Robotniczej 40

 

Przeznaczenie pierwotne:

Willa

 

Użytkowanie obecne:

Obiekt częściowo zagospodarowany do działalności gospodarczej

 

Krótki opis obiektu:

Okazała willa stojąca na rogu ul. Sikorskiego i Jedności Narodowej. Budynek dwukondygnacyjny z częściowo zagospodarowanym poddaszem, kryty dachem kopertowym (dachówka ceramiczna). Obiekt murowany, otynkowany z licznymi dekoracjami na elewacjach. Parter budynku podwyższony. Na elewacji zachodniej (od ul. Jedn. Robotniczej) okazały zespół wejściowy, wysunięty przed lico elewacji, kryty dachem trzyspadowym. W centralnej części ryzalitu drzwi w rozrzeźbionym portalem w postaci różnych miękkich dekoracji sztukatorskich. Elewacja ryzalitu zdobiona gzymsem w części przyziemia z którego wychodzą pilastry ze żłobkowaną głowicą podpierające gzyms podokapowy w postaci prostej belki. W ścianach między pilastrami cztery małe, okratowane, półkoliście zwieńczone okienka z wysuniętym z elewacji gzymsem podokapowym. Okna w części parterowej obramowane z gzymsem i wnęką podokienną, zwieńczone łukowatym gzymsem tworzącym półkoliste pole w którym znajduje się dekoracja sztukatorska. Okno na prawo od zespołu wejściowego przebudowane na drzwi wejściowe do lokalu handlowego. Identyczne okna w parterze występują na elewacji płn. i wsch. Nad ryzalitem zespół czterech okien ze szczeblinami i dekoracyjnym obramowaniem sztukatorskim oraz gzymsem podokapowym. Nad oknami w bocznymi w części I p. elewacji zach. poziome gzymsy nadokienne z ostrym szpicem w części środkowej oraz gzymsem podokiennym. Identyczne okna w poziomie I p. na pozostałych elewacjach. W części dachowej elew. wsch. i zach. trzy symetryczne lukarny dachowe z oknem, zwieńczone dachem dwuspadowym. W części dachowej elew. pł. i płd. idendyczne pojedyncze lukarny dachowe. Na elewacji płn. pod lewym oknem w parterze, współczesne wejście ze schodami i wyłomem w ogrodzeniu do handlowej części sutereny. Na elewacji płd. dwa przylegjące do siebie ryzality. jeden na rzucie prostkąta, drugi ze ściętymi narożnikami, przykryte dachami trzyspadowymi. Ryzality różnią się wysokością. Do ryzalitu na rzucie prostokątnym przylega klatka schodowa prowadząca do części podziemnej obiektu. Elewacja wsch. (ogrodowa) z werandą w części parterowej, przykrytą tarasem z balustradą metalową w części I p. Taras wsparty na sześciu kolumnach o przekroju kwadratowym. Kolumny powyżej balustrady werandy podzielone wąskim poziomym gzymsikiem na pola wypełnione różnymi płaskorzeźbami sztukatorskimi są przykryte rozrzeźbioną głowicą na której spoczywa uskowe obrzeże tarasu. Wszystkie otwory w budynku (poza okienkami w zespole wejściowym) są zwieńczone poziomo.

 

Historia obiektu:

Budynek powstał w I ćw. XX w. po zburzeniu Bramy Pruskiej w 1903 r. co spowodowało intensywną rozbudowę miasta w kierunku zachodnim. Właścicielem jej był niewątpliwie człowiekiem majętnym o czym świadczy okazałość budynku jego rozmiary oraz urządzony ogród z basenem.

Zmiana bryły zewnętrznej (zniszczenia, przebudowa, remonty itp.):

Brak wizerunku historycznego budynku nie pozwala na porównanie go z wyglądem współczesnym. Wygląd budynku nie wskazuje na duże zniszczenia w wyniku działań wojennych. Przystosowywanie budynku dla działalności wielu niezależnych firm prowadzi do jego historycznej i architektonicznej destrukcji co widać na przykładzie nowych otworów wykonanych w 2004 r. na elewacji płn. i zach. na prawo od zespołu wejściowego. Dodatkowo montowane w sposób przypadkowy na elewacji szyldy firmowe szpecą elewację oraz ogrodzenie posesji.

Uwagi różne:

Wszystkie zmiany związane z przebudową elewacji powinny być konsultowane z konserwatorem zabytków. Obiekt wymaga pomalowania po uzgodnieniu projektu kolorystyki z DGP oraz konserwatorem zabytków. Obecna kolorystyka nie jest dobrym przykładem estetyki obiektu zabytkowego. W mpzp Śródmieścia z 1998 r. budynek stoi na terenie oznaczonym w rysunku planu symbolem 73 UC.
Dla terenu oznaczonego symbolem 73 UC ustala się przeznaczenie na usługi komercyjne.
Budynek charakteryzuje się walorami kulturowymi, które należy chronić. Zachować istniejące elementy małej architektury i obecne zagospodarowanie działki. Uszczuplenie wystroju architektonicznego budynku jest niedopuszczalne.
Budynek stoi w strefie zespołów zabudowy o wyróżniających cechach przestrzennych (poza obszarami zabytkowymi), których charakter winien zostać zachowany. Ponadto obiekt chroniony jest ustaleniami m.p.z.p. Śródmieścia; rozdział II; ogólne zasady zagospodaroania terenu; § 7 :
ust. 18. Stolarka we wszystkich budynkach przedwojennych może być wymieniona wyłącznie na nową identyczną w wyglądzie z pierwotną.
ust. 20. Nie dopuszcza się uszczuplania wystroju i detali w budynkach przedwojennych oraz w rejonie placu 1000-lecia, ani likwidacji istniejących podcieni, nadwieszeń i przejazdów pod budynkami.
ust. 21. Przy odnawianiu, remoncie lub modernizacji budynków przedwojennych należy przywracać ich pierwotny wystrój architektoniczny.

Bibliografia:

1. "Głogów - zarys monografii miasta" pod redakcją Krystyna Matwijowskiego - wydawnictwa DTSK Silesia z 1994 r. - rozdział VIII str. 200 oraz IX str. 214.

 

Źródła ikonograficzne:

1. Reprinty map przedwojennego Głogowa oraz zdjęcie lotnicze z 07. 02. 1945 r. będące w posiadaniu DGP.

 

Opracowanie karty ewidencyjnej:

tekst: Bogdan Samorek
zdjęcia: Bogdan Samorek
plany i rysunki: Bogdan Samorek
opracowanie strony internetowej: Leszek Nowicki

 

Miejsce przechowywania negatywów:

Wydział Gospodarki Przestrzennej i Architektury
Dział Gospodarki Przestrzennej
Urzędu Miejskiego w Głogowie

 

Data założenia karty:

02 października 2003