Karta ewidencyjna obiektu

 

Nr ewidencyjny:

027A

Nr rejestru zabytków:
A/5894/1-2

Data wpisu do rejestru zabytków:
2013-12-27

 

Nazwa obiektu:

Budynek I Liceum Ogólnokształcącego

 

Czas powstania obiektu:
1926-28 r.

 

Adres obiektu:

Jedności Robotniczej 10

 

Przeznaczenie pierwotne:

Ewangelicka szkoła powszechna dla dziewcząt

 

Użytkowanie obecne:

Szkoła

 

Krótki opis obiektu:

Budynek czterokondygnacyjny, na planie zbliżonym do prostokąta, przykryty dachem czterospadowym. Elewacje z cegły klinkierowej, dach pokryty dachówką ceramiczną. Obiekt posadowiony kalenicowo w stosunku do ul. Jedn. Robotniczej i szczytowo do ul. Sikorskiego i Alei Wolności. Rzut prawie symetryczny, róznice występują w środkowej części szczytów - płd. (zespół wejściowy w formie arkady) i płn. (trójkątny ryzalit). Zespół wejściowy w części centralnej elew. wsch. wyróżniony siedmiodzielną arkadą z ostrołukowatymi otworami i trójkątnymi lizenami na filarach. Część budynku nad arkadami cofnięta w stosunku do reszty elewacji. Okna górnej kondygnacji zwieńczone ostrołukami, między oknami trójkątne lizeny w lini lizen zespołu wejściowego. Zwieńczenie tej części budynku w części dachowej w kształcie dwóch poziomych, ceglanych murków w części środkowej. W centralnej części dachu taras widokowy na rzucie kwadratowym z zegarami w części zach. i wsch. oraz zabezpieczeniami w formie stalowych barier. W częściach bocznych dachu na elew. wsch. dwie lukarny dachowe z czterema oknami pokryte dachem jednospadowym oraz pięć trójkątnych lukarn dachowych pełniących funkcję świetlików. Ściany rozrzeźbione dekoracjami z cegły w postaci poziomych pasów pod najwyższą kondygnacją oraz w części przyziemia lub pionowych we wnękach międzyokiennych niższych kondygnacji. Lizeny tworzące wnęki okienne, płaskie na wszystkich elewacjach. Szczyt południowy niesymetryczny, okna znajdują się w linii oraz na lewo od zespołu wejściowego w formie arkady sięgającej I p. z trzema ostrołukowatymi otworami z trzech stron arkady. Narożniki zespołu wejściowego w formie ukośnych lizen ścinających narożniki, góra płaska tworzy barierę tarasu. Na prawo od arkady w części parterowej trzy ostrłukowate wnęki przypominajace triforium. W części dachowej elew. płd. lukarna z dwoma oknami przykryta dachem jednospadowym. Szczyt północny z centralnym trójkątnym ryzalitem sięgającym więźby dachowej z oknami w lini pozostałych okien budynku na obu ścianach ryzalitu. Okna na elewacji tylko w górnej kondygnacji, na lewo od ryzalitu vis a vis szczytu płd. trzy ostrołukowate okienka przypominające triforium. W części dachowej dwie trójkątne lukarny (świetliki). Centralna część elewacji zach. wysunięta przed lico budynku tworzy swoisty ryzalit zwieńczony dachem dwuspadowym. Okna górnej kondygnacji zwieńczone ostrym łukiem. Płaskie lizeny międzyokienne krzyżują sie z gzymsem podokapowym oraz gzymsem zwieńczenia tworząc swoiste pola tympanonu. Oprócz ryzalitu środkowego na elewacji dwa półkoliste ryzality boczne pokryte stożkowym, (przechodzącym w dwuspadowy) dachem. Ryzality pełnią funkcję komunikacyjną, wyposażone są w duże potrójne okna międzykondygnacyjne oraz drzwi w części parterowej. W części dachowej cztery lukarny (świetliki) oraz komin wentylacyjny.

 

Historia obiektu:

Autorem projektu budynku jest Eugen Griesinger, ówczesny miejski radca budowlany. Budynek wybudowany w stylu głogowskiego ekspresjonizmu który był fenomenem w architekturze pierwszych lat po I wojnie światowej. Obiekt powstał w latach 1924 - 1929. W okresie powstania pełnił funkcję ewangelickiej, powszechnej szkoły dla dziewcząt. W prawym skrzydle budynku uczyły się również dzieci katolickie w wieku 6 - 10 lat (obojga płci) z Przedmieścia Wiązów i Ostrowa Tumskiego. Od 1929 r. w budynku mieściła sie również szkoła pomocnicza dla dzieci opóźnionych umysłowo. Rolę szkoły obiekt pełnił do wybuchu II wojny. Po zajęciu miasta w marcu 1945 r. przez Armię Czerwoną budynek pełni rolę komendantury oraz szpitala wojsk sowieckich. Przekazanie obiektu władzom polskim nastąpiło w połowie 1946 r. Od tego momentu obiekt jest siedzibą Starostwa Powiatowego. Ze względu na olbrzymie zniszczenia miasta 10. 06. 1945 r. zdecydowano przenieść urząd pełnomocnika (późniejsze starostwo) do niezniszczonej Sławy co miało niekorzystny wpływ na tempo odbudowy Głogowa. Tak więc historia I LO im. Bolesława Krzywoustego zaczyna się 15. 08. 1945 r. w Sławie Śląskiej. Do budynku przy ul. Stalina dzisiejszej ul. Jedności Robotniczej 10 w Głogowie zajmowanego przez Starostwo Powiatowe szkoła zostaje przeniesiona 28. 06. 1950 r.
Jej siedziba znajduje się w tym budynku do dzisiaj.

Zmiana bryły zewnętrznej (zniszczenia, przebudowa, remonty itp.):

Elewacje budynku nie ulegly żadnym zmianom w czasie istnienia obiektu. Zmiany dotyczą połaci dachowej w wyniku remontu z 1997 r. Z powierzchni dachu znikają kominy dymowe oraz górny rząd małych lukarn pełniących rolę świetlików. Zmieniona zostaje również tarcza zegara na wieży z tarasem widokowym w centralnej części dachu.
Fotografie z 2011 r. ilustrują powrót tarczy zegara do formy historycznej.

Uwagi różne:

Odtworzenie pierwotnej tarczy zegara na wieży z tarasem widokowym.
W planie miejscowym Śródmieścia z 1998 r. budynek stoi na terenie oznaczonym w rysunku planu symbolem 41 UP.
§ 58
Dla terenu oznaczonego symbolem 41 UP ustala się przeznaczenie wyłącznie na usługi oświaty na poziomie ponadpodstawowym.
Budynek szkoły charakteryzuje się wybitnymi walorami kulturowymi, które należy chronić. Parterowy pawilon od strony ul. Sikorskiego winien zostać rozbudowany i nadbudowany o jedną kondygnację w formie nawiązującej do sąsiedniego budynku głównego. Zastosować pokrycie dachówką ceramiczną oraz ciemno-klinkierowe elementy wystroju zewnętrznego. Istniejącą zieleń wysoką należy zachować. Pawilony przy sali gimnastycznej przewiduje się do likwidacji, a teren po nich do zagospodarowania w formie zieleni.
Ponado obiekt chroni zapis w m.p.z.p. Śródmiescia § 7:
ust. 18. Stolarka we wszystkich budynkach przedwojennych może być wymieniona wyłącznie na nową identyczną w wyglądzie z pierwotną.
ust. 20. Nie dopuszcza się uszczuplania wystroju i detali w budynkach przedwojennych oraz w rejonie placu 1000-lecia, ani likwidacji istniejących podcieni, nadwieszeń i przejazdów pod budynkami.
ust. 21. Przy odnawianiu, remoncie lub modernizacji budynków przedwojennych należy przywracać ich pierwotny wystrój architektoniczny.
Decyzją Konserwatora Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 27.12.2013 r. budynek szkoły i sali gimastycznej zostały wpisane do rejestru zabytków. Nr rejestru A/5894/1-2.

Bibliografia:

1. Beate Störtkuhl - "Architektura i urbanistyka Głogowa po zniesieniu fortyfikacji" str. 41 - "Zbliżenia - Widoki Głogowa" - Herder - Institut Marburg 1997.
2. "Głogów - Zarys monografii miasta" pod redakcją Krystyna Matwijowskiego. Rozdz. XVII Oświata str. 298.
3.Krzysztof Zawicki - "Głogów - I Liceum Ogólnokształcące"(1) - Encyklopedia Ziemi Głogowskiej - zeszyt 26 z 1995 r.
4. Antoni Bok - "Szkolnictwo w latach 1918-1945"(1) - Encyklopedia Ziemi Głogowskiej - zeszyt 47 z 1998 r.
5. Strona internetowa I LO w Głogowie - "Historia szkoły".
6. Ostdeutsche Bau-Zeitung Breslau z 29. 05. 1930 r.

 

Źródła ikonograficzne:

1. "Zbliżenia - Widoki Głogowa" - Herder - Institut Marburg 1997 str. 37.
2. "Głogów - Zarys monografii miasta" pod redakcją Krystyna Matwijowskiego - str. 298.
3. Werner Bein - "Glogau in alten Ansichten" - str.48 i 49.
4. Ikonografia historyczna ze zbiorów Rafaela Rokaszewicza.
5. Reprinty map przedwojennego Głogowa będące w posiadaniu DGP.
6. Deutsche Zeitung nr 50 z 21. 06. 1930 r.

 

Opracowanie karty ewidencyjnej:

tekst: Bogdan Samorek, Edyta Wojtowicz
zdjęcia: Bogdan Samorek, Leszek Nowicki
plany i rysunki: Bogdan Samorek
opracowanie strony internetowej: Leszek Nowicki

 

Miejsce przechowywania negatywów:

Wydział Gospodarki Przestrzennej i Architektury
Dział Gospodarki Przestrzennej
Urzędu Miejskiego w Głogowie

 

Data założenia karty:

22 grudnia 2003