Karta ewidencyjna obiektu

 

Nr ewidencyjny:

017  

 

Nazwa obiektu:

Gimnazjum Nr 1

 

Czas powstania obiektu:
1908 - 1910

 

Adres obiektu:

Generała Sikorskiego 11

 

Przeznaczenie pierwotne:

Gimnazjum ewangelickie

 

Użytkowanie obecne:

Zespół Szkół Nr 1

 

Krótki opis obiektu:

Całość obiektu wybudowana w stylu baroku dolnośląskiego na cokole z czerwonego granitu z Janowic od strony frontowej. Wszystkie pozostałe dekoracje sztukatorsko - rzeźbiarskie wykonano z piaskowca z Radkowa. Budynek otynkowany z dużymi prostokątnymi oknami pozwalającymi na dobre doświetlenie wnętrz. Prawie idealnie sześcienna, wysunięta przed elewację kompleksu aula budynku zwieńczona wieżyczką z latarnią zdominowała wizualnie róg ul. Sikorskiego i Jedn. Robotniczej. Fasada główna w płn. części budynku auli została podkreślona neobarokowym ryzalitem. Górne płaszczyzny ścian auli ozdobiono malowidłami w/g projektu prof. Jordana z Hanoweru. Okazały dwupiętrowy gmach połączono przez budowlę pośrednią (ul. Jedn. Robotniczej) z budynkiem mieszkalnym dyrektora (obecnie budynek administracyjny Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu). Obiekt posiada funkcjonalny styl, dopuszczający umiarkowane formy ornamentacyjne tylko na elewacjach głównych (elewacja płn.-wsch.).

 

Historia obiektu:

Na 200 - lecie Gimnazjum Ewangelickiego miasto przekazało w darze 50-arowy plac przy ul. Sikorskiego oraz kwotę 81.000 m.k. na budowę nowego obiektu szkolnego. „Projekty architektoniczne przygotował Emil Friede, szef zielonogórskiego Hochbauamtu. Budowę rozpoczęto w 1908 r. i ukończono jesienią 1910 r. Rozległy kompleks, nawiązujący do barokowych, reprezentacyjnych założeń pałacowych, posadowiono na planie litery L, tworząc dwie stosunkowo długie pierzeje w narożniku nowo powstałych ulic. Budowla składa się z dwu trójkondygnacyjnych skrzydeł mieszczących sale do ćwiczeń, lekcyjne i pomieszczenia administracyjne, masywnego gmachu w narożniku (hol głównego wejścia w parterze i aula na piętrze) oraz prostokątnego domu dyrektora. Całość przykryta została dwukondygnacyjnymi dachami mansardowymi, a gmach narożny zamknięty czterospadowym, masywnym, wysokim dachem mansardowym zwieńczonym sygnaturką.
Szkołę otwarto 11. 10. 1911 r. jako ewangelickie gimnazjum realne. Połączone funkcjonalnie części zostały wyraźnie zindywidualizowane w układzie kompleksu. Zróżnicowane kształty i wysokości poszczególnych elementów, zderzenie dominującego masywnością i wysokością narożnika oraz domu mieszkalnego z horyzontalnymi układami skrzydeł, zdecydowane akcentowanie ryzalitów, odsunięcie krótszego skrzydła w głąb działki (dające dodatkowe efekty przestrzenne), zróżnicowana artykulacja i dekoracja fasad (…) nadają budowli pałacowy, reprezentacyjny wygląd. Betonowy cokół kompleksu od strony ulic obłożony został rustykalnie łamanym czerwonym granitem, elewacje natryskiwanym srebrzystoszarym tynkiem Terranova. Gzymsy, portal głównego wejścia i detale wykonane zostały z piaskowca. W konstrukcji i wyposażeniu zastosowano najnowocześniejsze wówczas rozwiązania, m.in. żelbetonowe ławy fundamentowe i stropy piwnic, korkowe izolacje przeciwwilgociowe oraz indywidualne rozwiązania układów dźwigarów i więźb dachowych proj. Otto Hetera z Weimaru. Budynki wyposażono w centralne ogrzewanie (dom dyrektora w piece kaflowe) oraz instalacje wodociągowe, elektryczne i gazowe. Z równą starannością wykonano wnętrza, zgodnie z wymogami Gesamtkunstwerku , zaprojektowane jako całość wraz elementami wyposażenia: dekoracyjnymi posadzkami, balustradami schodów, kratami. Szczególnie reprezentacyjny wystrój posiadały: hol głównego wejścia, przykryty klasztornym sklepieniem na granitowych kolumnach, ze studnią-kranem w piaskowcowej, dekoracyjnej oprawie wykładanej złotą mozaiką oraz aula z polichromiami autorstwa Ernsta Jordana, popularnego niemieckiego malarza-akademika, profesora hanowerskiej Technische Hochschule i dekoratora wielu gmachów publicznych na terenie Niemiec, a dziedzińcu umieszczono dekoracyjną studnię, otoczoną kolumnami i przykrytą kopułą, projektu głogowskiego architekta miejskiego Wilhelma Wagnera. Koszt budowy kompleksu szkolnego wyniósł 352 tys. marek.”
Po II wojnie obiekt wyremontowano. W swoim edukacyjnym przeznaczeniu pełnił również funkcję SP nr 1.Od 2004 r. pełni funkcję Gimnazjum Nr 1. Od 1959 roku zyskuje patrona którym są dzieci głogowskie które zginęły w bitwie głogowskiej w 1109 r.

Zmiana bryły zewnętrznej (zniszczenia, przebudowa, remonty itp.):

Po II wojnie przebudowie ulega tylko dach budynku narożnego z aulą na I p. Dach mansardowy zamieniony na uskokowy, kopertowy. Znika ze szczytu wieżyczka z latarnią. Na dachu skrzydła płn pojawia się dodatkowa lukarna dachowa. W końcu lat 90 - tych XX w. wymieniono częściowo stolarkę okienną na stolarkę drewnianą, malowaną z zachowaniem podziałów historycznych oraz dachówkę w większej części kompleksu.
Fotografie z 2011 r. nie wykazują zmian w wyglądzie elewacji w porównaniu z wizualizacją wcześniejszą.

Uwagi różne:

Obiekt zlokalizowany jest w strefie B ochrony konserwatorskiej.
Obiekt położony jest na terenie oznaczonym w rysunku planu symbolem 59 UP dla dzielnicy Śródmieście z 1998 r.
Dla terenu oznaczonego symbolem 59 UP ustala się przeznaczenie na szkołę podstawową.
Budynek szkoły charakteryzuje się walorami kulturowymi, które należy chronić. Dopuszcza się adaptację części pomieszczeń strychowych na izby lekcyjne. Nie może to jednak doprowadzić do istotnej zmiany wyrazu elewacji budynku – w szczególności należy zachować typ dachu i rodzaj poszycia (dachówki), nowe otwory okienne winny posiadać możliwie zbliżoną formę do istniejących. Od strony ulic Głowackiego i Sikorskiego należy wytworzyć ekrany akustyczne z nasadzeń zieleni wysokiej i średniej. Zaleca się opracowanie kompozycyjno-architektoniczne elewacji szczytowej oraz odnowienie całego zespołu. Należy opracować koncepcję zagospodarowania podwórza uwzględniającą rewitalizację wnętrza, przebudowę boisk asfaltowych i właściwe zagospodarowanie nieużytków oraz lokalizację zespołu rekreacyjnego na tym obszarze. Zachować obecne zagospodarowanie skweru u zbiegu ulic Sikorskiego i Jedności Robotniczej.



Bibliografia:

1. Julius Blaschke - przetłumaczone na j. polski dzieło - "Geschichte der Stadt Glogau und des Glogaues Landes" - str. 537.
2. "Głogów - zarys monografii miasta" pod redakcją Krystyna Matwijowskiego - str. 204.
3. Sławomir Krawczyk - "Architektura Głogowa na przełomie XIX i XX w."(1)- Encyklopedia Ziemi Głogowskiej - zeszyt 42 z 1997 r. str.4.
4. E. Komosińska [online] [dostęp 20.09.2016] http://www.gim1.glogow.pl/images/stories/gimnazjum%20nr%201%20w%20g%B3ogowie.ppsx za: Lau-Henze: Das staatliche evangelische (Reform-Real-) Gymnasium „Neuer Glogauer Anzeiger”, Nummer 1, Januar 2009 [online] [dostęp 20.01.2012]
http://www.glogauerheimatbund.de/pages/NGA-Artikel/2009/NGA09_01Evangelisches%20Gymnasium.html


 

Źródła ikonograficzne:

1. Reprinty map przedwojennego Głogowa będące w posiadaniu DGP
2. Zdjęcia historyczne ze zbiorów Rafaela Rokaszewicza.
3. "Zbliżenia - Widoki Głogowa" - Herder - Institut Marburg 1997 - str. 39, 40.

 

Opracowanie karty ewidencyjnej:

tekst: Bogdan Samorek
zdjęcia: Bogdan Samorek
plany i rysunki: Bogdan Samorek
opracowanie strony internetowej: Leszek Nowicki

 

Miejsce przechowywania negatywów:

Wydział Gospodarki Przestrzennej i Architektury
Dział Gospodarki Przestrzennej
Urząd Miejski Głogów

 

Data założenia karty:

09 grudnia 2003